De natuur in de stad

Wereldwijd wetenschappelijk onderzoek van de afgelopen decennia toont onomstotelijk aan dat de nabijheid van natuur een belangrijk positief effect hebben op het welbevinden van mensen. Dat geldt zowel fysiek, mentaal, cognitief, emotioneel als sociaal. Groene plekken met natuur- en duurzaamheidseducatie (NDE) en belevenisactiviteiten in de stad blijken ook een sterke preventieve werking te hebben. Andere effecten zijn een respectvolle, zorgzame houding ten opzichte van de (stads-) natuur, duurzaam handelen binnen de eigen invloedssfeer van inwoners, een bewuste, gezonde leefstijl en met dit alles een grotere leefbaarheid van de stad.

Onderzoek Erasmus Universiteit Rotterdam

Om deze positieve effecten te benadrukken, liet Natuurstad in 2025 in samenwerking met de Erasmus Universiteit Rotterdam een onderzoek uitvoeren naar actuele, internationale wetenschappelijke literatuur over NDE.

Uit het wetenschappelijke onderzoek - met de titel 'Growing Minds' - blijkt dat NDE...

1. kinderen met de natuur verbindt

2. helpt met de ontwikkeling en het welzijn van kinderen

3. duurzaam gedrag stimuleert

Onder supervisie van prof. dr. C. Vink (Erasmus School of Social and Behavioural Sciences, Dept. of Life Sciences) onderzocht T. Kramer hoe NDE de ontwikkeling, het gevoel van verbinding met de natuur en het algehele welbevinden van kinderen beïnvloedt - en uiteindelijk leidt tot meer van het gewenste duurzame gedrag. Centraal in nagenoeg alle onderzoeksresultaten staat het concept van verbondenheid met de natuur, dat voor mensen de fundamentele motivatie is om zorg te dragen voor hun leefomgeving en deze te helpen beschermen. Een aantal belangrijke uitkomsten uit het onderzoek:

• Een sterke emotionele band met de natuur is een krachtige factor is in de ontwikkeling van ecologisch en duurzaam gedrag op latere leeftijd. 
• Het versterken van deze verbinding, met name door middel van positieve en betekenisvolle ervaringen, verandert de soms wat angstige basishouding van kinderen en vergroot hun affiniteit met de natuur. 
• Hoe jonger de leeftijd waarop kinderen deze natuurervaringen hebben (liefst vóór 11 jaar), hoe gemakkelijker deze worden opgenomen en hoe beter deze op latere leeftijd beklijven. 
• Aangetoond is bovendien dat ook kortdurende belevings- en leerervaringen van NDE bij kinderen groot effect hebben. 

Een bewuste verhouding tot de natuur versterkt niet alleen iemands gevoel van verbondenheid, zorgzaamheid en verantwoordelijkheid voor zijn omgeving. Deze verhouding draagt ook bij aan het gevoel dat de natuur deel uitmaakt van iemands identiteit, waardoor de neiging tot duurzaam handelen wordt versterkt. Directe natuurervaringen via NDE dragen bij aan de ontwikkeling van een sterk gevoel van verantwoordelijkheid voor het milieu en stimuleren duurzaam gedrag. De afhankelijkheid van en de verbondenheid met de natuur is daarom het centrale uitgangspunt in NDE. 

Klik hier voor meer informatie over het onderzoek Growing Green Minds (pdf). 

Sustainable Development Goals 

In 2015 hebben de 193 lidstaten van de Verenigde Naties samen een ‘Agenda 2030 voor Duurzame Ontwikkeling’ opgesteld. In een gemeenschappelijke taal zijn 17 ambitieuze Sustainable Development Goals (SDGs), ofwel duurzaamheidsdoelen, verwoord.

Net als vele overheden en bedrijven en organisaties in Nederland heeft Natuurstad deze SDGs tot uitgangspunt van haar strategie gemaakt – vooral op het gebied van Kwaliteitsonderwijs (4), Duurzame steden en gemeenschappen (11), Verantwoorde consumptie en productie (12), Klimaatactie (13) en Partnerschappen om doelstellingen te bereiken (17).

Al enkele jaren laat Natuurstad het maatschappelijk rendement van haar inspanningen op het gebied van de SDGs meten via de Social Handprint van MAEX. Wanneer we de effecten op de SDGs over 2025 strict interpreteren, bedroeg de impactwaarde van Natuurstad € 10.511.000. Uit de Social Handprint van Natuurstad blijkt dat haar activiteiten niet alleen op de genoemde vijf, maar op alle 17 SDGs aanzienlijke effecten laat zien. Naast Kwaliteitsonderwijs (4) en Duurzame steden en gemeenschappen (11) springt ook het maatschappelijke effect op de SDGs Goede gezondheid en welzijn (3), Waardig werk en economische groei (8) en Leven op het land (15) eruit.

Onze Social Handprint in 2025

Stories

Naast het onderzoek Growing Green Minds, hebben we ook verhalen verzameld van bezoekers, vrijwilligers en medewerkers. Ze vertellen over hoe de bezoeken aan  Natuurstad hen heeft gevormd en welke impact ze op hun hebben gemaakt.