Natuurtips voor thuis

bladeren vlinder op een struik

Onze kinderboerderijen en tuinen zijn altijd een mooie plek in de stad om in contact te komen met natuur. Maar ook in en rond het huis kun je een heleboel beleven!  Wat kun je dan doen als je buiten bent? Lees de tips, ga op ontdekkingstocht en deel je vondsten via #ontdekjebuiten

Tip 1: Zet een speurtocht uit
Speurtochten zijn spannend om te doen, maar ook om zelf uit te zetten. Maak dus twee teams, en zet een route voor elkaar uit. Bijvoorbeeld met pijlen of dierensporen van stoepkrijt. Het kan ook met lintjes aan de bomen. Of met foto’s. Die foto’s verstop je op de route. Zo weet het andere team steeds pas wat de volgende plek is, als ze de foto van die plek hebben gevonden. Je kunt het andere team ook steeds een nieuwe foto sturen via Whatsapp, zodra ze een opdracht hebben gedaan.

Want opdrachten horen er natuurlijk ook bij. Bijvoorbeeld: Spring en kwaak als een kikker (filmpje als bewijs). Spring over de krokodillenrivier (bv. getekend met stoepkrijt). Noem zoveel mogelijk geluiden op die je hebt gehoord. Maak met kleine takjes het woord TAKJES. Maak ‘drakensoep’ van modder en vijf andere ingrediënten. Er valt genoeg te bedenken. Succes!
 

Tip 2: Maak zelf kruidendressing voor de salade
Hiervoor heb je een glazen flesje of potje nodig, zorg dat het goed schoon is van binnen. Verder: olie, azijn, peperkorrels en verse kruiden (bv munt, citroenmelisse, bieslook of tijm). Was de kruiden goed. Doe een paar takjes in het flesje, samen met wat geplette peperkorrels. Giet er een klein beetje olijfolie in, en vul verder aan met de azijn.  Even goed schudden… Laat de afgesloten fles op een donkere plaats minimaal een week staan.  Je hebt nu een lekkere dressing voor over de salade.

Tip 3: Ga slootvissen!
Slootvissen is een van de leukste dingen die je kunt doen. Je hebt er niet veel voor nodig: een sloot (duh!), schepnet, emmer en zoekkaart. Schepnetten zijn voor weinig geld te koop, en een zoekkaart, om slootdieren te herkennen, kan je hier gratis downloaden. 

Grote vissen zijn moeilijk te vangen met een schepnet. Maar in de sloot leven ook kleine diertjes, waar je extra goed voor moet opletten. Zoek eerst een goede sloot uit, waar ook waterplantjes groeien. Vul je emmer tot de helft met slootwater. Maak met het schepnet een acht-beweging door het water. Leeg het schepnet in je emmer. Ook een plat wit bakje (zoals op de foto) kan handig zijn, dan zie je de diertjes die je gevangen hebt nog beter. Welke slootdiertjes zie je? Laat ze na afloop weer vrij. Veel plezier!

Tip 4: Train het geheugen van je vader of moeder
Ben je al begonnen met je verzameling natuurschatten? Voor dit spelletje heb je 20 kleine voorwerpen uit de natuur nodig. Bijvoorbeeld een steentje, schelpje, takje, mooie veer of dennenappel. Stal alles uit, en vraag je vader of moeder er 15 seconden naar te kijken. Leg daarna een doek over de voorwerpen heen. Kunnen ze alle voorwerpen opnoemen? Haal er daarna stiekem eentje weg. Laat ze weer 15 seconden kijken. Weten ze welk voorwerp je hebt weggehaald? Draai daarna de rollen om. Hoe goed is jouw geheugen?

Tip 5: Verzamel natuurschatten!
Tijdens een wandeling door het park zie je vaak de mooiste dingen.
Zo mooi, dat je ze allemaal het liefst mee naar huis zou nemen. Nou kan dat helaas niet altijd: alles wat leeft en groeit kan je beter laten staan. Gelukkig blijft er genoeg over, wat wel mee naar huis mag. Mooie bladeren bijvoorbeeld, die je kunt drogen.  Een dennenappel, slakkenhuisje of kleurige vogelveer. Hoe beter je kijkt, hoe meer je ziet: een glanzende steen, een mooi blad, een gek takje dat op een mannetje lijkt…  Maak thuis met je vondsten je eigen Museum van Natuurschatten! En het leuke is, dat je er ook nog van alles mee kunt knutselen.

Tip 6: Bak vlierbloesempoffers!
Misschien heb je ze al gezien en geroken: die mooie, geurende vlierbloesems. Dat je er lekkere siroop van kunt maken, weten veel mensen al. Maar wist je dat Vlierbloesempoffers ook heel lekker zijn?

Zo doe je dat:

  • Pluk een paar Vlierbloesemschermen. Niet teveel, zodat er wat overblijft voor de bijen en de vogels.
  • Schud de bloesems even uit, zodat insecten weg kunnen vliegen.
  • Bewaar ze op een koele plaats.
  • Kluts het volgende tot een glad beslag: een halve liter melk, een ei, 3 ons bloem en een snufje zout.
  • Doe een klontje boter of een scheutje olie in de pan.  Doop de vlierbloesems in het beslag, en bak ze een voor een lichtbruin.
  • Leg een Vlierbloesempoffer op je bord, poedersuiker erop en eet hem zo van het takje. Eet smakelijk!

Tip 7: Maak iets moois van afval
Grappige poppen gemaakt van jouw versleten sokken,  een robot van blikken en een vogelverschrikker van restjes hout, stof en kurken. Of wat dacht je van zelfwatergevende bloempotten, gemaakt van petflessen? Laat je fantasie op de vrije loop, en geef oude spullen een tweede leven. Google maar eens op ‘knutselen met afval’. Ook op Youtube staan veel leuke instructiefilmpjes.

Tip 8: Kliekjesdag
Kijk samen met je vader en moeder welke restjes er nog in de koelkast staan. Kan je daar nog iets lekkers van maken? Een gevuld omelet, taco’s, soep, smoothies, een hartige taart misschien? Hier vind je superlekkere kliekjesrecepten.

Tip 9: Maak een Zwerfie
Op straat, in het park, het bos en op het strand  ligt vaak veel ‘zwerfafval’.  Dat heet zo, omdat het rondzwerft op plekken waar het niet thuis hoort. Plastic en metaal, bijvoorbeeld, kunnen  niet verteerd worden en blijven dus achter in de natuur. Wil jij meehelpen om  jouw straat of buurt schoon en netjes te houden? Maak een stoere selfie met het stukje zwerfafval dat je hebt opgeruimd. Verkleed als superheld, bijvoorbeeld. Post het op social media onder de vermelding #zwerfie.

Tip 10: Maak een natuur-animatiefilmpje!
In de tuin, op het balkon of in het park kan je grappige animatiefilmpjes maken. Wist je dat je steentjes kan laten wandelen, of takjes kan laten dansen? Dit kan o.a. met de (gratis) app Stop Motion Studio. Die kan je downloaden op je tablet of mobiele telefoon.

Als je de app opent, kan je met je tablet of telefoon korte beeldjes opnemen. Bijvoorbeeld van een steentje, takje, bloem of boomblad. Verleg het voorwerp steeds een stukje en maak steeds opnieuw een foto. Met alle beeldjes achter elkaar heb je een animatiefilmpje. Het lijkt net alsof het voorwerp beweegt. Zelfs een slak kan op die manier een sprintje trekken!
 

Tip 11: Volg de groei van je plantje
En als je dan toch bezig bent… Misschien ben jij wel net zoals veel kinderen op dit moment, plantjes aan het opkweken. Met een filmpje kan je de groei van zo’n plantje volgen en vastleggen! Dit kan met dezelfde app als bij tip 1, alleen heb je er wel iets meer geduld voor nodig. Maak elke dag een animatieshot van je plantje. Als je animatie na een paar weken klaar is, lijkt het alsof het plantje supersnel gegroeid is. Bekijk dit voorbeeld maar eens. Succes!

Tip 12: Speel Buitenbingo!

Je hebt nodig: 4 Natuurstad Buitenbingokaarten, 4 potloden en 3 vriendjes. Print de Natuurstad Buitenbingokaarten uit en ga op pad. Ieder van jullie heeft net weer een beetje andere kaart.

Let onderweg goed op of je iets ziet wat lijkt op de plaatjes op jouw kaart. Als je het ziet, dan mag je het aankruisen. 

Wie het eerste een volle kaart heeft, roept heel hard "Bingo!: en is winnaar.

Tip 13:  Blindenmannetje met bomen
Dit spelletje kan je het best spelen in het park, of een andere plek waar veel bomen zijn.  Blinddoek je vriendje, draai hem drie keer rond, en leid hem naar een boom toe. Nadat hij de boom heel goed heeft gevoeld en geroken, breng je hem weer terug naar de beginplek.  
Daar draai je hem nog drie keer rond. Nu mag de blinddoek af.
Kan hij de juiste boom aanwijzen? Misschien weten jullie ook welke boom het is? Draai daarna de rollen om.

 

Tip 14: Ga stoepplantjes spotten!
Heb je al eens gezien hoeveel er eigenlijk tussen de stoeptegels groeit?  Daar zijn misschien wel wat plantjes bij die je kent. Schrijf het erbij met stoepkrijt, dan weten andere mensen het ook. 

Sommige plantjes zijn misschien wat moeilijk te herkennen. Geen nood!
Leen een plantengidsje uit de bieb of kijk op de site van Hortus Botanicus Leiden. Daar kan je allerlei informatie downloaden: o.a. een poster met maar liefst 52 bekende stoepplantjes. Je staat versteld van al die mini-tuintjes tussen de stoeptegel!

Tip 15: Vergroen je stadstuin!
Heb jij een tuin met veel stenen of is er geen groen te vinden naast jouw voordeur? Vergroen je stadstuin! Samen met jouw ouders kun je de tuin een beetje groener maken of zelfs een geveltuintje maken. Dat ziet er een stuk gezelliger uit en het is een fijn plekje voor insecten. Richard van Natuurstad legt in zijn blogserie uit hoe je aan de slag kunt gaan.

Tip 16: Doe de ondersteboven-proef! 
Zwaartekracht is heel erg belangrijk. Wist je dat wij zonder zwaartekracht van de aarde zouden vallen? Door de zwaartekracht blijven we dus als een soort magneetjes op de aarde vastzitten. We weten daardoor ook heel goed wat onder en boven is. Als we omhoog springen gaan we vanzelf weer naar beneden.

Planten kunnen niet springen natuurlijk, maar ook zij weten wat het verschil tussen onder en boven. Dit kan je bewijzen door een proefje te doen. Open deze link, daar vind je de uitleg van de proef. Wij zijn benieuwd hoe ondersteboven je hiervan zult zijn!

Tip 17: Bouw een lekker nestje!
Dieren bouwen nesten, holletjes, kuilen en zelfs luchtbellen onderwater. Zij doen dat meestal om hier veilig te slapen en om hun baby’s te beschermen.

Er zijn vogels die het leuk vinden om een mooi siernest te bouwen om een vriendinnetje te vinden. De winterkoning maakt soms wel 12 verschillenden nesten om de vrouwtjes uit te laten kiezen!

Kan jij ook een mooie hut maken om gezellig in te zitten? Vraag thuis wat spullen om mee te bouwen zoals stoelen, oude lakens, knijpers en touw of zoek buiten takken. Misschien maak je wel nieuwe vrienden door het bouwen van jouw mooie hut. Veel plezier!

Tip 18: Zoek oranje in de natuur!
Maandag 27 april is het Koningsdag en dan kleurt alles oranje in Nederland. Hoeveel verschillende oranje voorwerpen kun jij vinden in de natuur? De natuur maakt behalve oranje nog veel meer kleuren. Hoeveel verschillende kleuren kan jij vinden in de natuur? Maak eens een mooie regenboog met de spullen die je in de natuur hebt gevonden. Wij zijn heel benieuwd!

Tip 19: Bouw als een insect!
Wist je dat heel veel dieren in de natuur fantastische bouwers zijn? Mieren graven kilometers  lange gangen onder de grond, zonder dat het instort. Termieten bouwen meters hoge torens van modder en gras. En bijen en wespen maken perfecte zeshoeken zonder liniaal. Kun jij van lego ook een perfect stevig huis bouwen? Kijk maar eens of jij ook een stevige toren of een stapel zeshoeken kunt bouwen zonder dat het instort. Veel plezier!

Tip 20: Kleur 4 hommels!
Het afgelopen weekend kon je meedoen aan de Nationale Bijentelling.  Met dit mooie weer zie je heel veel bijen vliegen! Wist je dat er in Nederland wel meer dan 359 verschillende rondvliegen?

Hommels zijn ook bijen maar dan wat dikker en hariger. Ze zien er daardoor wat vriendelijker uit. Hoeveel verschillende hommels kan jij spotten? Kleur maar eens 4 verschillende hommels in op onze kleurplaat

Tip 21: Doe de Vogeltjesdans!
Vogels zijn op dit moment bezig om nesten te maken voor hun eieren. Vogels versieren elkaar door er mooi uit te zien, mooi te zingen, te dansen of door een mooi siernest te bouwen. Kijk en luister maar eens of je vogels dat ziet of hoort doen.

Kun jij een andere vogel versieren? Probeer of jij een mooi liedje kunt zingen met een dansje erbij, misschien wordt er dan wel iemand verliefd op jou! Als je het leuk vindt kun je de filmpjes met ons delen. We zijn benieuwd!

Tip 22: Ga wolken spotten!
Als je naar de lucht kijkt zie je veel wolken langs komen. Ga eens op je rug liggen en kijk goed naar boven. Wat zie je? Kun je misschien vormen of dieren er in zien? 

De wolken veranderen steeds, dus er blijft altijd iets te zien!

Tip 23: Zinken of drijven?
Ga buiten eens op zoek naar natuurlijke materialen: bladeren, steentjes, takjes of bloemen. Neem dit mee naar water. Misschien is er een sloot of vijver bij je in de buurt. Als dat er niet is kun je thuis ook een emmer met water gebruiken.

Probeer maar, wat blijft drijven en wat zinkt?

En als je dingen op elkaar legt? Bijvoorbeeld een steentje op een blaadje, of een paar takjes op een blaadje. Drijft of zinkt het dan?

Tip 24: Help de bij!
Op 18 en 19 april organiseert Nederland Zoemt de Nationale Bijentelling. Tel de bijen in jouw tuin, balkon of in de buurt van jouw huis. Door samen de bijen in Nederland te tellen, leren we meer over de bij en kunnen we ze beter helpen. Je kunt ook helpen door het leefgebied van de bij te vergroten. Zaai bloemenzaadjes! Vraag een gratis zakje wilde bloemen zaden aan via KRO-NCRV Bee Friendly.

Tip 25: Maak een Natuurkunstwerk!
Zoek buiten eens naar knutselmateriaal en maak een mooi kunstwerk! Teken een mooie vogel en gebruik gevonden veren voor mooie vleugels of beschilder schelpen die je op het stand kunt vinden. Wat voor moois kan jij maken?

Tip 26: Onderzoek: hoe groeit een zaadje?
De meeste planten beginnen hun leven ondergronds. Ze groeien uit zaad dat op de grond is gevallen. Er is een manier om te zien wat er onzichtbaar onder de grond gebeurt!

Je hebt nodig: een glazen pot, droge bonen (bruine bonen uit de supermarkt kunnen, maar je kunt dit ook proberen met gedroogde mais of kikkererwten), keuken-/wc-papier of watten en water

Rol het stuk keuken-/wc-papier op en stop het in het potje. Leg de boon/het zaadje tussen het papier en het glas. Maak het papier vochtig. Zet het potje op een warme en lichte plek. Kijk elke dag of je boon / het zaadje al begint met groeien. Begint het plantje al met groeien? Deel je ontdekking via #ontdekjebuiten

Tip 27: Ga op zoek naar kriebelbeestjes!  
Heb jij een tuin of speeltuin in de buurt en speel je daar graag? Schep ook eens met een schepje of een lepel tussen de plantjes en bekijk wat voor kleine beestjes je daar kunt vinden. Kleine beestjes zijn heel erg belangrijk voor het bodemleven en voor de planten, dus wees lief voor ze. Wil je weten wat voor beestjes je bent tegen gekomen? Bekijk de zoekkaart.

Tip 28: Ga vogels spotten! 
Kun je niet naar buiten? Ga in je tuin of op je balkon staan, of doe een raam open en luister goed. Zie je vogels? Kun je ze ook horen?  Doe je ogen dicht en probeer goed te luisteren. Wil je weten welke vogel je hoort? Ga naar www.vogelgeluid.nl. Hier kun je opzoeken welke vogel je gehoord hebt. 

Tip 29: Tuintje voor mini-monsters
In wat voor tuintje zou jij willen leven, als je een mini-monster, elf of kabouter was?  Maak je eigen mini-tuintje in een plantenbak. Leg bijvoorbeeld met kleine stukjes steen een wandelpaadje of terrasje aan. Maak een tuinhekje van ijsstokjes of takjes. Piepkleine tuinmeubeltjes van doppen, kurken en deksels. Of een vijver van een sardineblikje. Misschien staat er in jouw tuintje wel een kruiwagentje, of hangt er een mini-hangmat tussen twee planten… Laat je fantasie op de vrije loop! Googel voor inspiratie op  ‘mini-tuintje maken’. Veel plezier!

Tip 30: Doe alsof je Freek Vonk bent
Jullie kennen natuurlijk allemaal die leuke natuurfilmpjes van Freek Vonk. Maar voor een leuk natuurfilmpje hoef je geen leeuwen te spotten in Afrika, of te zwemmen tussen de haaien. Welnee! Ga op safari in je eigen achtertuin, op je balkon, in je straat of het park. Film wat je ziet, en maak er een spannend verhaal van. Bijvoorbeeld op fluistertoon: ‘Hier op deze tak zit een zeldzame, maar levensgevaarlijke duif… Ik ga kijken of ik hem voorzichtig kan benaderen… Holy Moly! Wat een gaaf exemplaar!’

Ga op zoek naar die supervette slak in je geveltuintje, die moordlustige mug in je slaapkamer, of die megacoole cavia op de kinderboerderij…
Wij weten zeker dat jouw natuurfilmpje een sensatie wordt! Deel je filmpje op #ontdekjebuiten.